در ابتدا باید گفت سازمان آتش نشانی هیچ الزامی برای تهیه جعبه آتش نشانی مورد تائید ندارد و شما کارفرمایان محترم میتوانید از کارخانه جات یا کارگاه های معتبر این جعبه هارا تهیه فرمایید . تنها تجهیزی که از طرف سازمان آتش نشانی در جعبه های آتش نشانی باید مورد تائید و فهرست شده باشد شنگ های هوزریل یا هوزرک میباشد.
جعبه آتش نشانی انواع مختلفی از لحاظ ابعاد ، عمق ، متریال ورق مورد استفاده و رنگ دارد که با توجه به بند 5-4-1 ضوابط سازمان آتش نشانی برای ساختمان های 6 طبقه مسکونی به بالا لازم الاجراست در این بند امده است که حداقل ابعاد جعبه آتش نشانی باید 75*65 سانتی متر باشد که به طبع برای جاگذاری شلنگ هوزریل این جعبه ها باید عمق 20 سانتی متر را دارا باشند ولی برای ساختمان های 5 طبقه مسکونی یا ساختمان هایی که تائید آن با مشاورین محترم آتش نشانی میباشد.
در صورت وجود شرایط خاص با هماهنگی مشاورین میتوانید ابعاد جعبه آتش نشانی کوچکتری را انتخاب فرمائید که عمق جعبه آتش نشانی موجود در این ساختمان ها هم میتواند از 20 سانتی متر به 17 سانتی متر کاهش پیدا کند که هزینه آن قطعا مناسب تر خواهد بود.
با توجه به بند 5-4-3 حداقل ضخامت ورق بدنه جعبه آتش نشانی میبایست 1 میلیمتر باشد و در صورت کاهش میزان ضخامت به کمتر از 1 میلیمتر جهت تائید مقاومت بدنه باید تست های عنوان شده در استاندارد بر روی آن صورت پذیرفته و عملکرد آن بررسی و به تائید رسیده باشد در صورتی که جعبه فایرباکس در ضخامت های متفاوت 5. ، 7. و 1 میلیمتر تولید میشود و شما میتوانید با هماهنگی مشاور آتش نشانی برای خرید جعبه آتش نشانی از انواع مختلف اقدام کنید.
در بند 5-4-7 درباره رنگ فایر باکس آتش نشانی توضیح داده است که ترجیحا رنگ آن قرمز بوده و در صورت استفاده از رنگ های دیگر باید با دیواره اطراف کاملا متفاوت باشد این در صورتی است که هیچ الزامی برای رنگ آن وجود ندارد و کارفرمایان محترم میتوانند با توجه به شرایط رنگ دلخواه خود را انتخاب کنند و فقط معماران محترم باید به این نکته توجه داشته باشند که ابعاد جعبه آتش نشانی با توجه به نوع ساختمان درست انتخاب شود و رنگ جعبه فایرباکس آتش نشانی متضاد با دیوارپیرامونی باشد.
شرکت نزهت مائده شرق با احداث خط تولید جعبه آتش نشانی تلاش کرده است در راستای ارتقای کیفیت و سهولت شما کارفرمایان قدم بردارد از این رو برای ثبت سفارش های خود میتوانید با شماره های موجود در سایت تماس گرفته و از قیمت مدل های مختلف اگاهی پیدا کنید.
حال میخواهیم در ادامه نکات فنی جعبه آتش نشانی را به اشتراک بگذاریم.
برای انتخاب بهترین مشاور آتش نشانی کلیک کنید.
سیستم لوله ایستاده (Standpipe System) یکی از مهمترین و حیاتیترین اجزای سیستمهای اطفای حریق دستی ساختمانها محسوب میشود. این سیستم وظیفه دارد آب مورد نیاز عملیات اطفای حریق را از طریق جعبه آتش نشانی ، شلنگهای آتشنشانی و خروجیهای مخصوص آتشنشانان در طبقات مختلف ساختمان تأمین کند
طراحی، اجرا و بهرهبرداری صحیح از سیستم لوله ایستاده باید مطابق با استاندارد NFPA 14 انجام شود؛ استانداردی که بهعنوان مرجع اصلی سیستمهای Standpipe و Hose System در سطح بینالمللی شناخته میشود.
استاندارد NFPA 14 چیست؟
استاندارد NFPA 14 – Standard for the Installation of Standpipe and Hose Systems چارچوبی جامع و دقیق برای طراحی و اجرای سیستمهای لوله ایستاده و جعبه آتش نشانی ارائه میدهد. این استاندارد موارد زیر را بهصورت کامل پوشش میدهد:
- تعریف و طبقهبندی سیستمهای لوله ایستاده
- الزامات طراحی و جانمایی
- فشار و دبی مورد نیاز سیستم
- مشخصات فنی فایرباکس و تجهیزات وابسته
- الزامات تست، تحویل و بهرهبرداری
در پروژههای ساختمانی ایران، NFPA 14 معمولاً در کنار استاندارد NFPA 13 و مقررات ملی ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد.
تعریف سیستم لوله ایستاده (Standpipe System)
سیستم لوله ایستاده شبکهای از لولههای عمودی (رایزر) و افقی است که آب اطفای حریق را به نقاط مختلف ساختمان منتقل میکند. این لولهها معمولاً در داکت های تاسیساتی نصب میشوند و از طریق فایرباکس یا خروجیهای آتشنشانی امکان دسترسی سریع به آب را فراهم میکنند.
طبقهبندی سیستم لوله ایستاده بر اساس NFPA 14
مطابق استاندارد NFPA 14، سیستمهای لوله ایستاده از نظر نوع بهرهبردار به سه کلاس تقسیم میشوند:
لوله ایستاده Class I
سیستم Class I مخصوص استفاده آتشنشانان طراحی شده و دارای خروجی با قطر 2½ اینچ است. در این سیستم، شلنگ بهصورت ثابت داخل فایرباکس نصب نمیشود و تجهیزات توسط نیروهای آتشنشانی تأمین میگردد.
لازم به ذکر است نوع شلنگ مصرفی در این ساختمان ها از نوع هوزرک بوده که شکلی مانند شلنگ های برزنتی دارد .
کاربرد:
ساختمانهای بلندمرتبه، برجها، فضاهای صنعتی و پروژههای بزرگ
لوله ایستاده Class II
سیستم Class II برای استفاده ساکنین ساختمان طراحی شده و دارای خروجی 1½ اینچ به همراه شلنگ داخل فایرباکس است. فشار و دبی این سیستم بهگونهای تنظیم میشود که افراد غیرحرفهای نیز بتوانند از آن استفاده کنند.
لازم به ذکر است شلنگ های مورد استفاده در این نوع ساختمان ها که در درون جعبه فایربکس آتش نشانی قرار میگیرد از نوع هوزریل بوده و به هیچ عنوان نباید از شلنگ های هوزرک در این نوع ساختمان استفاده کرد .
کاربرد:
ساختمانهای مسکونی، اداری، آموزشی و تجاری
لوله ایستاده Class III
سیستم Class III ترکیبی از دو کلاس قبلی است و شامل:
- خروجی ½2 اینچ برای آتشنشانان
- خروجی ½1 اینچ به همراه شلنگ برای ساکنین
این نوع سیستم رایجترین انتخاب در پروژههای ساختمانی بلند مرتبه ایران محسوب میشود.
لازم به ذکر است ابعاد جعبه آتش نشانی در این نوع با دو نوع قبلی متفاوت بوده و به اصطلاح به آن جعبه فایربکس دو طبقه گفته میشود ، باید توجه کرد که این فایرباکس های آتش نشانی دو طبقه با جعبه فایرباکس دوقلو از نظر ابعاد جعبه آتش نشانی متفاوت است زیرا جعبه آتش نشانی دو طبقه ارتفاع بیشتری دارد در حالی که جعبه آتش نشانی دوقلو عرض بیشتری را داراست و این دو از نظر ابعاد جعبه آتش نشانی با هم تفاوت زیادی دارند .
بیشتر بخوانید: اجرای سیستم اطفاء حریق
انواع سیستم لوله ایستاده از نظر عملکرد
بر اساس وضعیت آبگیری، سیستمهای لوله ایستاده به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
لوله ایستاده تر (Wet Standpipe)
در سیستم تر، لولهها همواره پر از آب و تحت فشار هستند و در صورت وقوع حریق، بلافاصله قابل استفاده میباشند. این سیستم بیشترین کاربرد را در ساختمانهای مسکونی و اداری دارد.
لوله ایستاده خشک (Dry Standpipe)
در سیستم خشک، لولهها در حالت عادی فاقد آب هستند و تنها هنگام عملیات اطفای حریق توسط پمپ آتشنشانی پر میشوند. این سیستم معمولاً در پارکینگها، سولهها و فضاهای در معرض یخزدگی استفاده میشود.
فشار و دبی طراحی سیستم لوله ایستاده
استاندارد NFPA 14 حداقل فشار و دبی لازم برای عملکرد ایمن سیستم را مشخص کرده است:
- Class I:
- حداقل دبی: 500 GPM برای اولین رایزر
- فشار باقیمانده: 100 psi در دورترین خروجی
- Class II:
- حداقل دبی: 100 GPM
- فشار باقیمانده: 65 psi
در صورتی که فشار سیستم از 175 psi بیشتر شود، استفاده از شیر کاهنده فشار (PRV) الزامی است.
بیشتر بخوانید: اسپرینکلر چیست
فایرباکس (Hose Cabinet) و نقش آن در سیستم اطفا حریق دستی
فایرباکس بخشی از سیستم لوله ایستاده است که تجهیزات اطفای حریق دستی در آن قرار میگیرد و نقش مهمی در کنترل حریق در مراحل اولیه ایفا میکند.
اجزای اصلی فایرباکس:
- شلنگ آتشنشانی ½ 1 اینچ
- شیر قطع و وصل جریان
- نازل پاشش
- قرقره یا نگهدارنده شلنگ
جعبه فایرباکسها معمولاً در لابی اسنسور و مسیرهای خروج اضطراری نصب میشوند.
لازم به ذکر است طبق مقررات میبایست جعبه آتش نشانی در پارکینگ ها در جایی قراربگیرد که محل پارک ماشین نباشد و معارضی برای استفاده آن وجود نداشته باشد .
برای انتخاب بهترین پیمانکار سیستم اطفا حریق کلیک کنید.
جانمایی و الزامات نصب سیستم لوله ایستاده
بر اساس الزامات NFPA 14:
- سیستم باید در لابی اسانسور نصب شود
- فاصله دسترسی شلنگ تا هر نقطه نباید بیش از 30 متر باشد
- نصب فایرباکس داخل واحدهای مسکونی مجاز نیست و داخل باکس پلکان مجاز نمیباشد .
- حداقل قطر رایزر اصلی سیستم 4 اینچ در نظر گرفته میشود .
تست و تحویل سیستم لوله ایستاده
پس از اتمام نصب، سیستم باید تحت تستهای پذیرش قرار گیرد. مهمترین آنها شامل:
- تست هیدرواستاتیک با فشار 200 psi یا 1.5 برابر فشار کاری
- تست عملکرد خروجیها و شیرها
- تأیید نهایی توسط ناظر و آتشنشانی
بیستر بخوانید: طراحی و اجرای گازرسانی
جمعبندی
سیستم لوله ایستاده و فایرباکس بهعنوان یک مجموعه یکپارچه، نقش کلیدی در ایمنی ساختمان در برابر حریق ایفا میکنند. طراحی و اجرای اصولی این سیستم بر اساس استاندارد NFPA 14 علاوه بر افزایش ایمنی، مسیر اخذ تأییدیه آتشنشانی و بهرهبرداری مطمئن از ساختمان را هموار میسازد.
هرگونه خطا در طراحی یا اجرای سیستم لوله ایستاده میتواند در شرایط اضطراری منجر به افت فشار، اختلال در عملیات اطفای حریق و افزایش خسارات جانی و مالی شود. به همین دلیل، رعایت کامل الزامات فنی، تستهای استاندارد و استفاده از تجهیزات باکیفیت، نهتنها برای اخذ تأییدیه آتشنشانی ضروری است، بلکه یک سرمایهگذاری بلندمدت برای ایمنی ساختمان محسوب میشود.
در این مسیر، بهرهگیری از تجربه یک تیم متخصص اهمیت بالایی دارد. شرکت نزهت مائده شرق با تکیه بر دانش فنی، تجربه اجرایی در پروژههای مسکونی و صنعتی و اجرای سیستمهای تأسیسات مکانیکی و اطفای حریق مطابق استانداردهای بینالمللی، آماده ارائه خدمات طراحی، اجرا و مشاوره تخصصی سیستمهای Standpipe و فایرباکس برای پروژههای ساختمانی میباشد.
